بیماری بروس ویلیس چیست و ستاره هالیوود چگونه با زوال عقل فرونتوتمپورال روزگار می گذراند؟
به گزارش گروه سرگرمی، سال ها پیش در بخش مغز و اعصاب، بیماری بستری بود که تمام توانایی های فیزیکی اش دست نخورده به نظر می رسید؛ تند راه می رفت، اشیا را محکم در دست می گرفت و نشانه های حیاتی اش مثل ساعت کار می کردند. اما او زبانی را که عمری با آن دنیا را ساخته بود، گم نموده بود. کلمات به آواهایی سرگردان بدل شده بودند و نگاهش میان اشیا تاب می خورد، بی آنکه پلی میان نام و کارکرد آن ها برقرار گردد. تماشا انسانی که کالبدش پایدار مانده اما ابزار اتصالش به قراردادهای جمعی از درون فروریخته، تجربه ای تکان دهنده است؛ حسی شبیه تماشای ساختمانی مجلل که چراغ های تک تک اتاق هایش از بالا به پایین، یکی پس از دیگری خاموش می شوند و تو پشت پنجره، فقط نظاره گر این تاریکی تدریجی هستی.
این همان تصویر غریبی است که این روزها پیرامون یکی از تنومندترین چهره های اکشن سینما شکل گرفته است؛ مردی که روزگاری نماد نجات دیگران از مهلکه ها بود، حالا در سکوت ویلایی در لس آنجلس، روزگارش را در انزوایی اجباری سپری می نماید. بیماری بروس ویلیس نشان داد که تباهی بافت های شناختی طبقه اجتماعی و قامت تنومند نمی شناسد؛ پدیده ای دردناک که با نام زوال عقل فرونتوتمپورال یا آسیب بافت های مغزی بخش پیشانی و گیجگاهی شناخته می گردد و پیش از حافظه، مرزهای زبان و مهار رفتاری فرد را در هم می شکند. برای شناخت ابعاد این نبرد ناهمگون و درک جزئیات ناشنیده از زیست روزمره و خاموشی تدریجی این چهره نامدار، باید پرده از واقعیت های پنهان این بیماری برداریم.
نبرد بروس ویلیس با زوال عقل به نقطه دردناکی رسیده است و جزئیات تازه از زندگی روزمره او نشان می دهد این بازیگر نامدار در دنیای آرام خود روزگار می گذراند. بیماری بروس ویلیس توانایی تکلم و تعامل این قهرمان محبوب فیلم های حادثه ای را با محیط اطراف تا حد زیادی محدود نموده است.
مختصر و مفید: بیماری بروس ویلیس چیست و شرایط روزمره او چگونه است؟
بیماری بروس ویلیس دمانس فرونتوتمپورال یا زوال عقل پیشانی گیجگاهی است. این آسیب تخریب نماینده مغز، قشر پیشانی و گیجگاهی را فرومی پاشد و پیش از اختلال حافظه، بخش تکلم، شخصیت و مهار رفتار را خاموش می نماید. بروس ویلیس اکنون توان سخن گفتن منسجم را از دست داده و دیگر درک کاملی از افول فکری خویش ندارد. او با مراقبت شبانه روزی 30 هزار دلاری در خانه ای مجزا، روزگار خود را با لذت های ساده ای همانند ماشین سواری و موسیقی می گذراند.
علائم بالینی دمانس فرونتوتمپورال چیست و چه فرقی با آلزایمر دارد؟
بیماری بروس ویلیس نوعی آسیب پیش رونده مغز به نام دمانس فرونتوتمپورال است که ساختار سلول های عصبی در لوب های پیشانی و گیجگاهی را هدف قرار می دهد. تفاوت چشمگیر این عارضه با آلزایمر در نوع نشانه های آغازین است؛ در آلزایمر، بیمار ابتدا حوادث اخیر و حافظه کوتاه مدت را از یاد می برد، اما در زوال عقل پیشانی گیجگاهی، تغییرات در لحن کلام، الگوهای رفتاری و نحوه ابراز احساسات بسیار زودتر از فراموشی پدیدار می شوند. فرد مبتلا چهره بچه ها و همسر خود را کاملا به یاد دارد، اما ارتباط کلامی برایش ناممکن می گردد.
آفازی پیش رونده اولیه نخستین نشانه آشکار در این بازیگر بود که قدرت پردازش و بیان واژه ها را سلب کرد. او که در دوران نوجوانی لکنت زبان شدیدی داشت و با عضویت در تئاتر مدرسه و جایگزین کردن کلمات هم معنی بر آن چیره شده بود، دیگر ابزار زبانی مناسبی برای بیان مقصود ندارد. ویلیس در کوشش برای صحبت کردن، مکث های بسیار درازی می نماید، گویی در افکار خود گم شده است تا بتواند عبارتی سرراست برای مصاحبه بیابد.
این ناتوانی زبانی انتها به گوشه نشینی کامل بیمار از مناسبات معمول جامعه می انجامد، در حالی که ظاهر اندام او همچنان قوی و سالم به چشم می آید.
| ویژگی بالینی | دمانس فرونتوتمپورال (بیماری بروس ویلیس) | بیماری آلزایمر |
|---|---|---|
| کانون آسیب اولیه در مغز | لوب های پیشانی و گیجگاهی | هیپوکامپ و لوب گیجگاهی داخلی |
| نخستین نشانه شاخص | دگرگونی رفتار، اختلال در گفتار و آفازی | فراموشی خاطرات تازه و افت حافظه کوتاه مدت |
| سن آغاز علائم | غالبا بین 45 تا 65 سالگی | عمدتا بالای 65 سالگی |
| شناخت چهره نزدیکان | تا مراحل پیشرفته دست نخورده باقی می ماند | به تدریج با پیشرفت بیماری محو می گردد |
زندگی روزمره بروس ویلیس در خانه نو چگونه سپری می گردد؟
بروس ویلیس اکنون در یک خانه ویلایی یک طبقه و جداگانه در لس آنجلس به دور از ازدحام شهری ساکن شده است. همسر او اما همینگ ویلیس (Emma Heming Willis) با طراحی فضایی بدون شلوغی و تنش، زمینه آرامش اعصاب او را فراهم کرد تا شوک های صوتی سلامت روانش را به هم نریزد. قهرمان سابق جان سخت که زمانی کانون هیاهو و توجه جمع بود، حالا روزهای خود را ملایم، آرام و بدون پرخاشگری سپری می نماید و نظاره گر کنجکاو اشیای اطراف خویش است.
دلخوشی های ویلیس بسیار کوچک و دسترس پذیر شده اند. او تمام وقت در برابر جعبه جادویی تلویزیون نمی نشیند، بلکه سوار شدن بر خودرو و چرخ زدن در خیابان های ساحلی او را سر ذوق می آورد. لیسیدن یک بستنی قیفی ساده یا گوش سپردن به ترانه های ماندگار نیل دایموند (Neil Diamond) شادی عمیقی در نگاهش ایجاد می نماید.
هزینه های گزاف مراقبت تخصصی از بیماران زوال عقل چقدر است؟
هزینه های نگهداری تخصصی از بروس ویلیس به بیش از 30 هزار دلار در هر ماه می رسد. شرکت های بیمه درمانی تعهدی در قبال پرستاری شبانه روزی، نگهداری بلندمدت و برنامه های مراقبت در منزل برای بیماران فرونتوتمپورال ندارند. ثروت انباشته این ستاره سینما تنها تکیه گاه مالی برای تامین تیم درمانی کارآزموده ای است که پیوسته در خانه حضور دارند.
مراقبان آموزش دیده فضایی روشن، مثبت و خنده رو برای بیمار می سازند تا او احساس تنهایی و درماندگی نکند. حضور افرادی که با رفتارهای سبک و طنزآمیز مانع از افسردگی می شوند، بخش مهمی از راهبرد حفظ سلامت روحی او در این مسیر درمانی سخت به شمار می رود.
مسیر فرسایشی مراقبت از مبتلایان به دمانس احتیاجمند نظارت دائمی بر تغذیه، پیشگیری از سقوط های ناگهانی و تنظیم ساعت خواب است؛ اموری که بدون استخدام نیروی کمکی ماهر، توان کل خانواده را به نابودی می کشاند.
رفتار همکاران هالیوودی پس از بازنشستگی اجباری بروس ویلیس چگونه تغییر نموده است؟
خانواده و بچه ها بروس ویلیس ستون اصلی حمایت عاطفی از او هستند و اجازه نداده اند سایه تنهایی خانه او را فرا بگیرد. دمی مور (Demi Moore) همسر پیشین او همراه با دخترانشان، به ویژه تالولا (Tallulah Belle Willis)، وقت زیادی را در کنار پدر می گذرانند. دختران کوچکتر خانواده نیز اتاق مخصوص به خود را با وسایل نقاشی و اسباب بازی در اقامتگاه پدر دارند تا ساعاتی شاد را کنار او سر نمایند.
همکاران هالیوودی و دوستان پرزرق وبرق سال های اوج معروفیت، پیگیری خاصی درباره شرایط جسمانی او انجام نمی دهند. مناسبات صنعت تفریح کالیفرنیا به گونه ای است که با کناره گیری بازیگر از چرخه فراوری و حضور روی فرش های قرمز، رابطه چهره های تراز اول به تدریج قطع می گردد.
در عرف هالیوود وقتی بازیگری از مدار سودآوری استودیوها بیرون می رود، به سرعت به دست فراموشی سپرده می گردد؛ گویی ستاره پرفروش گیشه هرگز وجود نداشته است.
چرا تغییر خانه تصمیم درستی برای مدیریت تنش های دمانس به شمار می رود؟
جداسازی محل زندگی فرد مبتلا به دمانس پیشرفته از خانه دارای بچه ها کم سن، تصمیمی سنجیده در حوزه مدیریت رفتار بیماران شناختی است. بچه ها خردسال برای شکوفایی خود احتیاج به دویدن، فریاد زدن، بازی با همسالان و برگزاری مهمانی های بچه هاه دارند. از طرف دیگر، مغزی که درگیر تحلیل بافت پیشانی است تحمل شلوغی و تحریکات حسی اضافه را ندارد و در محیط های پرصدا دچار خشم و ناآرامی می گردد.
این چیدمان فضایی مجزا باعث شده بچه ها بدون حس تقصیر یا راه رفتن پاورچین به زندگی پرنشاط خود ادامه دهند. همسر ویلیس نیز در فرصت های دیدار می تواند نقش همسری دلسوز را در آرامش تجربه کند، بدون آنکه اضطراب وظایف روزمره فرزندپروری بر نحوه تعامل او با همسر بیمارش سایه بیندازد.
آینه ای که زبان را بازمی گرداند؛ ماجرای درمانگاهی در پراگ و آوای خفته فکر
اگر در سال های پایانی قرن نوزدهم در راهروهای کلینیک روان پزشکی دانشگاه کارل در پراگ قدم می زدید، محتمل بود با بیماری روبرو شوید که می توانست صفحات کامل یک کتاب دعای قدیمی را به آواز بخواند، اما اگر یک قاشق ساده به دستش می دادید، نامش را به خاطر نمی آورد و کاربردش را در فکر گم می کرد. همان سال ها، آرنولد پیک، روان پزشک دقیق و سخت کوش اهل بوهم، پشت میکروسکوپ دست ساز خود ساعت ها به اسلایدهای بافتی مغز خیره می شد. او دریافت برخلاف بیماران مبتلا به فراموشی های رایج دوران که نامشان را فراموش می کردند، این افراد هندسه واژه ها را در کورتکس پیشانی از دست می دهند، در حالی که حافظه عاطفی یا آهنگین مغزشان در امان مانده است.
در طبابت همواره لحظاتی وجود دارد که نشان می دهد مغز انسان چقدر ماژولار و بخش بخش ساخته شده است. سال ها پیش پیرمردی بازنشسته را می شناختم که ساعت ها در گوشه حیاط به نوای ترانه های رادیویی قدیمی گوش می داد و لبخند می زد، اما توانایی گفتن این جمله ساده را نداشت که لیوان آب را به من بدهید. موسیقی و نوای ضربی، از مدارهای کاملاً متفاوتی در مغز گذر می نمایند؛ مدارهایی عمیق تر که بسیار دیرتر از بخش های تکلم در برابر توفان تباهی پروتئین ها تسلیم می شوند. بی علت نیست که در سکوت این روزهای بازیگر سرشناس، زمزمه نغمه های قدیمی نیل دایموند یا یک سواری آرام در هوای آزاد، تنها روزنه هایی هستند که هنوز می توانند برقی از ادراک و آرامش را در چشم های بی کلام او زنده نمایند.
تاریخچه کشف زوال عقل پیشانی گیجگاهی و ابهام در درمان آن چیست؟
آرنولد پیک (Arnold Pick) روانپزشک سرشناس اهل پراگ در سال 1892 با تشریح کالبدشناسی مغز چند بیمار مبتلا به افت شدید تکلم، برای نخستین بار آتروفی موضعی بافت خاکستری را مستند کرد. این عارضه در آغاز بیماری پیک نام گرفت و دهه ها بعد به نام زوال عقل پیشانی گیجگاهی شناخته شد. آزمایش های دقیق بافت شناسی نشان می دهند در این بیماری، تجمع پروتئین های غیرطبیعی تاو (Tau) یا TDP-43 در سیتوپلاسم نورون ها به تخریب پیش رونده رشته های عصبی می انجامد.
دانشمندان عصب شناسی علیرغم دسترسی به تصویربرداری های پیشرفته مغزی هنوز پیروز به ساخت دارویی برای توقف این تحلیل سلولی نشده اند. آمارهای پزشکی کشور آمریکا نشان می دهد حدود 60 هزار نفر با این دمانس زیست می نمایند و میانگین طول عمر افراد پس از آغاز نشانه های شاخص بین 8 تا 12 سال برآورد می گردد.
نبود درمان قطعی سبب شده تا تمام پروتکل های طب نوین بر شیوه های تسکینی، کاردرمانی کلامی و اصلاح محیط زندگی بیمار متمرکز بماند تا کیفیت روزهای به جامانده تا حد ممکن حفظ گردد.
منبع: یک پزشک